مجله دیلمان، بی بی سی و صدا و سیما

مجله دیلمان | چشم انداز بامدادی بی بی سی فارسی در برنامه اخیر خود به معرفی شماره جدید  مجله دیلمان پرداخت اما این معرفی از جنبه های مختلف ایراد و اشکال داشت. متاسفانه معرفی غلط یک محصول فرهنگی از معرفی نکردن آن بدتر است. چرا که شبکه هایی مثل بی بی سی با مخاطبان میلیونی تصور غالب را شکل می دهند و مردم هم متاسفانه به همان اکتفا می کنند. در شماره قبلی مجله نیز، برنامه دیدبان بی بی سی، در معرفی پرونده «تاریخ مخفی رضاشاه» مجله دیلمان گفته بود: «بیشتر این نویسندگان رویکرد مثبتی به رضاشاه داشتند»! که در واقع حقیقت ماجرا کاملا برعکس بود. ویژه نامه  «تاریخ مخفی رضاشاه» مجله دیلمان مجموعه ای از گفتارها از پژوهشگران و روشنفکران داخلی و خارجی در نقد رضاشاه و شیفتگان عوام او بود. این معرفی اشتباه درباره شماره اخیر دیلمان نیز از سوی بی بی سی تکرار شد.

در این شماره به تاریخ جاسوسی در ایران پرداخته بودیم اما معرفی بی بی سی چیز دیگری می گفت. با وجود اینکه روی جلد مجله و گزارش های متعدد تولیدی این شماره به جولیان آسانژ اختصاص پیدا کرده بود؛ هیچ اشاره ای در معرفی بی بی سی به این موضوع نشد. البته قابل فهم بود چون پای دولت انگلیس در این قضیه گیر بود و پلیس لندن عملا ابزار آمریکا شده است. بی بی سی هم که دستگاه سخن پراکنی بریتانیا است و تکلیفش روشن است. با این حال بی بی سی از گزارش های متعدد دیلمان از عظمت کار جولیان آسانژ به سرعت و سادگی می گذرد و کانون توجه اش را به یکی از مطالب این پرونده یعنی «همفر و خاطرات او» معطوف می کند. مستر همفر نامی آشنا برای خوانندگان علاقمند تاریخ ایران است. در شماره ویژه جاسوسی به موضوع خاطرات همفر به عنوان یکی از نمونه های متون باقیمانده از جاسوسان پرداخته شده. دیلمان به این متن از این زاویه پرداخته که انگلیس هراسی یا آنگلوفوبیا در ایران چه ریشه هایی می تواند داشته باشد؛ حتی دیلمان این احتمال که این خاطرات توسط روشنفکران و مبارزان سیاسی آن دوره برای آگاهی بخشی به مردم تولید شده باشد را بررسی کرده که یکی از نظریه ها درباره سندیت این کتاب است. در نهایت دیلمان این قضاوت را داشته که این متن چه توسط جاسوسی نوشته شده باشد و چه توسط مبارزان سیاسی آن دوره، از نظر محتوا و بیان ادبی ارزشمند است. چرا که دیدگاهی را بازتاب می دهد که خوانندگان و خواستاران زیادی داشته است و بارها تجدید چاپ شده. بی بی سی اما از کل پرونده این مطلب را دستچین می کند و روی آن مانور کامل می دهد.

بهنود می گوید «دیلمان بیشتر کسانی را که در قبل و بعد از کودتای ۲۸ مرداد در ایران بودند را جاسوس فرض می کند، ژنرال هایی که در ایران بودند و بیشتر کسانی که مامورین وزارت خارجه و ارتش بودند در ایران و بعد رفته اند چیز نوشته اند را جاسوس فرض می کند.» اما در واقع اصلا اینگونه نیست. دیلمان در این شماره درباره کرمیت روزولت (جاسوس شناخته شده و طراح کودتای ۲۸ مرداد) که خودش کتابی به انگلیسی در این زمینه نوشته و جاسوس بودنش از زبان خودش محرز است مطالبی دارد. درباره بقیه افراد مثل ریچارد کاتم(نویسنده کتاب ناسیونالیسم در ایران (نیز این موضوع قبلا مسلم شده است همانطور که در متن گزارش جعبه سیا ایران آمده است. اما بی بی سی طوری دیلمان را معرفی می کند که انگار مجموعه ای از قصه ها را جمع آوری کرده است! تاسف بار است. این در حالی است که تمام نوشته های دیلمان مستند به منابع معتبر است. گاهی در برخی مطالب نزدیک به ۵۰ منبع انگلیسی ترجمه و مورد استفاده قرار گرفته است. البته نگرانی دیلمان از این نیست که چرا بی بی سی چنین رویکردی به دیلمان دارد. وقتی دیلمان سیاست استعماری دیروز و امروز بریتانیا را در مقالات متعدد نقد می کند، مطمئنا آن شبکه نیز روی خوشی به ما نشان نخواهد داد. اما باید یادآور شد که «صحت»، اصل اولیه روزنامه نگاری علمی است. ما نمی توانیم مجله ای را چون با آن مخالفیم جور دیگری نشان دهیم. می توانیم نقدش کنیم؛ اما وارونه نباید نشانش دهیم.

بی بی سی در انتهای معرفی خود از مجله می گوید «مجله دیلمان بخش دومی هم دارد که در آن به ذات خود یعنی گیلان، ادبیات گیلان و هنر گیلان بر می گردد که با بخش اول خیلی همخوانی ندارد.» این در حالی است که تمام مطالب دیلمان، ملی است و رویکرد محلی ندارد. این قسمت از معرفی نیز کاملا اشتباه است. دیلمان در این شماره پرونده ویژه ای دارد که به «تاریخ جاسوسی در ایران» می پردازد و در بخش های دیگر یعنی نقدنامه، کتابنامه، جامعه، زنان، یادنامه، داستان و سفرنامه به موضوعات ملی دیگر با نویسندگانی از سراسر ایران می پردازد. متاسفانه اینگونه اشتباه نگریستن به مطالب مختلف مجله ای مفصل که برای تک تک سطرهایش زحمت کشیده شده، بیش از اینکه معرفی باشد؛ ذهن مخاطبان انبوه ناآشنا با مجله را مشوش می کند. افسوس و حسرت این است که صدا و سیمای ما که با پول مالیات من و شما اداره می شود نیز مجلات ملی مستقل را بکلی فراموش کرده‌.

دریغ از یک برنامه معرفی مجلات که با هدف حمایت از این تولیدات فرهنگی در داخل ایران تهیه شود. حال سوال ما از متولیان فرهنگی این است که مجلات فرهنگی ما که حاصل زحمات نویسندگان مستقل است چگونه باید به جامعه معرفی شوند؟ چه کسی به فرهنگ و مطالعه تولیدات فکری انتقادی می اندیشد؟آیا با ترویج اینستاگرام خوانی و غوطه خوردن در مطالب سطحی و بی منبع می خواهیم مشکلات امروز و فردای کشور را حل کنیم؟ جا دارد اندکی مسئولانه تر بیاندیشیم و رفتار کنیم. بیایید برای ساختن امروز و فردای ایران، از مطبوعات مستقل و انتقادی حمایت کنیم.

شماره دهم مجله دیلمان با قیمت ۳۵ هزار تومان در ۴۸۸ صفحه اکنون روی پیشخوان مطبوعات در کل کشور و کلیه کتابفروشی های معتبر در دسترس است.

برای خرید اینترنتی و ارسال پستی به آدرس منزل می توانید به این لینک بروید تا مجله به آدرستان پست شود:

لینک خرید مستقیم مجله دیلمان/ شماره دهم/ ویژه تاریخ جاسوسی در ایران

برای دریافت مجله با تماس تلفنی می توانید با شماره ۰۹۱۷۲۰۵۹۹۶۲ تماس حاصل نمایید تا مجله در کمترین زمان به آدرستان پست شود.